Από τις 11 Δεκεμβρίου 2017 έως τις 5 Ιανουαρίου 2018 εισάγεται σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου με τίτλο «Ρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου στον τομέα του τουρισμού».

Το σχέδιο περιλαμβάνει 31 άρθρα με τα οποία επιχειρείται να ρυθμιστούν θέματα που αφορούν στην ίδρυση και λειτουργία γραφείων ταξιδίων, την τουριστική μίσθωση κατοικιών από ιδιώτες, ενώ ρυθμίζει θέματα ξενοδοχείων και κάμπινγκ τα οποία περιλαμβάνουν ειδικές τουριστικές υποδομές, αλλά δεν μπορούν να αδειοδοτηθούν εξαιτίας κενών του θεσμικού πλαισίου. Επίσης, ρυθμίζονται θέματα που αφορούν στις 8 επαγγελματικές σχολές τουρισμού (ΕΠΑ.Σ) οι οποίες καταργήθηκαν το 2015 καθώς και θέματα που αφορούν σε συνεργάτες/διδακτικό προσωπικό των σχολών τουρισμού. Επιπλέον, ρυθμίζονται θέματα που συνδέονται με τη λειτουργία των ξενοδοχείων συνιδιοκτησίας (condo hotels).

“Με το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου που προωθούμε, επιδιώκεται ο εκσυγχρονισμός-εξορθολογισμός του θεσμικού πλαισίου που διέπει τον νευραλγικό για την ελληνική οικονομία τομέα του τουρισμού με στόχο την διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας, τη βέλτιστη διαχείριση, και συνεπώς την εξοικονόμηση εθνικών πόρων και την ανάπτυξη συνεργειών ικανών να στηρίξουν την ανάδειξη της χώρας ως τουριστικό προορισμό.
Στην εκπνοή μιας χρονιάς με ιδιαίτερα θετικό απολογισμό για τον τουρισμό, μιας χρονιάς που υπογράμμισε την αναπτυξιακή του σημασία στην ευρύτερη πολύπλευρη προσπάθεια ανασυγκρότησης της εθνικής οικονομίας, προκειμένου ο τουρισμός να συνεχίσει την ίδια ανοδική πορεία και την επομένη, πρέπει στο ξεκίνημά της, να έχουν ήδη επιλυθεί θεσμικά τα ζητήματα που αντιμετωπίζει το παρόν σχέδιο νόμου. Συνεπώς καταληκτική ημερομηνία υποβολής παρατηρήσεων ορίζεται η 5η Ιανουαρίου 2018 και ώρα 3 μ.μ. Αφού ληφθούν δεόντως υπόψη τα αποτελέσματα της διαβούλευσης, το σχέδιο νόμου θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή των Ελλήνων.
Το Υπουργείο Τουρισμού καλεί άμεσα όλους τους εμπλεκόμενους θεσμικούς φορείς και τους πολίτες να συμμετάσχουν στη δημόσια αυτή διαβούλευση, διατυπώνοντας τις απόψεις και τις παρατηρήσεις τους επί των προτεινόμενων ρυθμίσεων αναμένοντας τις σχετικές εισηγήσεις.”
Έλενα Κουντουρά, Υπουργός Τουρισμού


Διαβάστε όλο το Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Τουρισμού:
«Ρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου στον τομέα του τουρισμού»

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
«Τροποποίηση του ν. 393/1976 «Περί ιδρύσεως και
λειτουργίας Τουριστικών Γραφείων» (Α’ 199)».

Άρθρο 1
Η περ. α της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 393/1976 (Α’ 199) αντικαθίσταται ως
εξής:
«Την κατάρτιση και εκτέλεση προγραμμάτων εκδρομών και περιηγήσεων
εντός ή εκτός χώρας με ιδιόκτητα ή μισθωμένα θαλάσσια, χερσαία ή
αεροπορικά μεταφορικά μέσα.»

Άρθρο 2

Στην παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 393/1976 (Α’ 199), όπως ισχύει, προστίθεται
περίπτωση η’ ως εξής :
«η. Την παροχή υπηρεσιών και διοργάνωση δραστηριοτήτων τουριστικού
χαρακτήρα, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται η εκάστοτε ισχύουσα ειδική
νομοθεσία. Ο χαρακτηρισμός των υπηρεσιών και των δραστηριοτήτων ως
τουριστικών εξετάζεται κατά περίπτωση από την αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή
και προϋποθέτει τη σύνδεσή τους με την εξυπηρέτηση τουριστικών αναγκών.»

Άρθρο 3
Στην παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 393/1976 (Α’ 199), όπως ισχύει, προστίθεται
περίπτωση θ’ ως εξής :
«θ. Τη δυνατότητα παροχής υπηρεσιών τουριστικού συνοδού, με την
επιφύλαξη των διατάξεων του ν. 710/1977 «Περί Ξεναγών» (Α’ 283), όπως
ισχύει. Οι όροι και οι προϋποθέσεις για το επάγγελμα των τουριστικών
συνοδών καθορίζονται με προεδρικό διάταγμα κατόπιν σχετικής εισήγησης του
Υπουργού Τουρισμού.»

Άρθρο 4
Στην παράγραφο 2 του άρθρου 1 του ν. 393/1976 (Α’ 199), όπως ισχύει,
προστίθεται τελευταίο εδάφιο ως εξής: «Τα εισιτήρια εκδίδονται και
διατίθενται είτε εντός της γραφειακής εγκατάστασης του τουριστικού
γραφείου, είτε ηλεκτρονικά, είτε από εκδοτήρια εισιτηρίων που λειτουργεί το
τουριστικό γραφείο, όπου αυτό προβλέπεται από ειδικότερη νομοθεσία. Τα
εισιτήρια μπορεί να διατίθενται και από σημεία πώλησης του φορέα με τον
οποίο συμβάλλεται το τουριστικό γραφείο»

Άρθρο 5
Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 393/1976 (Α’ 199)
αντικαθίσταται ως εξής:
«Το ανωτέρω δικαίωμα κυριότητος παύει να υφίσταται μετά την πάροδο
διετίας από την παύση της δραστηριότητας και τη διακοπή λειτουργίας της
επιχείρησης του δικαιούχου.»

Άρθρο 6
Στο τέλος της παραγράφου 5 του άρθρου 4 του ν. 393/1976 (Α’ 199), όπως
ισχύει, προστίθενται εδάφια ως εξής :
«Μετατροπή υφιστάμενου τουριστικού γραφείου σε τουριστικό γραφείο που
παρέχει αποκλειστικά υπηρεσίες ηλεκτρονικά, είναι δυνατή μετά από
ανάκληση της ισχύουσας βεβαίωσης συνδρομής νομίμων προϋποθέσεων με
απόφαση του Προϊσταμένου της κατά τόπο αρμόδιας Περιφερειακής
Υπηρεσίας Τουρισμού και έκδοση νέας, αφού προηγουμένως υποβληθούν τα
ως άνω προβλεπόμενα δικαιολογητικά, πλην της εγγυητικής επιστολής του
άρθρου 5 του νόμου αυτού, της οποίας η ισχύς παρατείνεται αυτοδίκαια για έξι
μήνες μετά την ημερομηνία ανάκλησης της βεβαίωσης συνδρομής νομίμων
προϋποθέσεων, ως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 5 του παρόντος. Με την
συμπλήρωση του ίδιου ως άνω εξαμήνου, υποβάλλεται νέα εγγυητική
επιστολή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 5 του παρόντος νόμου. Άλλως
η βεβαίωση συνδρομής νομίμων προϋποθέσεων του τουριστικού γραφείου,
που παρέχει αποκλειστικά υπηρεσίες ηλεκτρονικά, ανακαλείται. Οποιαδήποτε
μεταβολή των στοιχείων που αναγράφονται στη βεβαίωση συνδρομής νομίμων
προϋποθέσεων δηλώνεται στην οικεία Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού και
προσκομίζονται τα κατά περίπτωση προβλεπόμενα δικαιολογητικά.»

Άρθρο 7
Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 5 του ν. 393/1976 (Α’ 199),
όπως ισχύει, τροποποιείται ως εξής:
«1. Η εγγυητική επιστολή της περίπτωσης (στ) της παραγράφου 1 του άρθρου
4, ύψους πέντε χιλιάδων ευρώ (5.000 €), εκδίδεται υπέρ Ελληνικού Δημοσίου
από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εγκατεστημένα στην Ελλάδα ή σε άλλο
κράτος-μέλος της Ε.Ε.»

Άρθρο 8
Στην παράγραφο 1 του άρθρου 11 του ν. 393/1976 (Α’ 199), όπως ισχύει,
προστίθεται στοιχείο ε’, ως εξής: «Πρόστιμο πέντε χιλιάδων ευρώ (5.000 €) σε
περίπτωση που πωλούνται και διατίθενται εισιτήρια σε χώρους διάφορους από
τους προβλεπόμενους στην παράγραφο 2 του άρθρου 1 του παρόντος.»

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
Τροποποίηση της υποπαραγράφου Η.2. της παραγράφου Η του άρθρου
πρώτου του ν. 4093/2012 (Α’ 222)

Άρθρο 9
Η περίπτωση γ της παραγράφου 3 της υποπαραγράφου Η.2. της παραγράφου Η
του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 (Α’ 222) αντικαθίσταται ως εξής:
«γ) Έχουν μέγιστο χρόνο κυκλοφορίας τα δώδεκα (12) χρόνια από την
ημερομηνία της πρώτης άδειας κυκλοφορίας τους. Το όριο του μέγιστου
χρόνου κυκλοφορίας του προηγούμενου εδαφίου μεταβάλλεται με κοινή
απόφαση των αρμόδιων για θέματα τουρισμού και μεταφορών υπουργών.»

Άρθρο 10
Στην περίπτωση 6 της υποπαραγράφου Η.2. της παραγράφου Η του άρθρου
πρώτου του ν. 4093/2012 (Α’ 222) προστίθενται υποπεριπτώσεις στ’ και ζ’, ως
εξής:
«στ) Για κάθε παράβαση των διατάξεων της περίπτωσης 1 και της περίπτωσης
5 επιβάλλεται πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ. Σε υποτροπή εντός
τριετίας, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ, σε δεύτερη
υποτροπή επιβάλλεται πρόστιμο ύψους τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ και σε
κάθε επόμενη υποτροπή ανακαλείται η βεβαίωση συνδρομής νομίμων
προϋποθέσεων της επιχείρησης για χρονικό διάστημα δύο (2) μηνών.
ζ) Σε περίπτωση άσκησης της δραστηριότητας των περιπτώσεων 1 και 5 χωρίς
βεβαίωση συνδρομής νομίμων προϋποθέσεων, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους
πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.»

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
Τροποποίηση του ν. 4254/2014 (Α’ 85)

Άρθρο 11
«Η περίπτωση 2 της υποπαραγράφου ΙΔ.1 της παραγράφου ΙΔ του άρθρου
πρώτου του ν. 4254/2014 (Α’ 85) καταργείται. Η ισχύς της κατάργησης του
προηγούμενου εδαφίου ανατρέχει στην 1η Νοεμβρίου 2015.»

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ
Τροποποιήσεις του ν. 4276/2014 (Α’ 155)

Άρθρο 12
Μετά το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν.4276/2014 (Α’ 155),
όπως ισχύει, προστίθεται η φράση:
«Τα τουριστικά καταλύματα μπορούν να ανεγερθούν είτε αυτοτελώς είτε σε
συνδυασμό με ειδική τουριστική υποδομή.»

Άρθρο 13
Στο τέλος της παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 4276/2014 (Α’ 155), όπως ισχύει,
προστίθεται εδάφιο, ως εξής:
«Σε περίπτωση καταλύματος που υπάγεται σε διαδικασία γνωστοποίησης του
ν. 4442/2016, ο μοναδικός αριθμός της αίτησης γνωστοποίησης καταχωρίζεται
στο μητρώο τουριστικών επιχειρήσεων»

Άρθρο 14
Το άρθρο 6 του ν. 4276/2014 (A’ 155) αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«Διαδικασία κατάταξης τουριστικών καταλυμάτων
1. Αρμόδιος φορέας για την κατάταξη των κύριων ξενοδοχειακών
καταλυμάτων, όπου θα τηρεί και μητρώο διακριτικών τίτλων, ορίζεται το
Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (Ξ.Ε.Ε.) το οποίο εκδίδει το οικείο
πιστοποιητικό κατάταξης ύστερα από αίτηση της επιχείρησης, η οποία
υποβάλλεται το αργότερο εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία
υποβολής της γνωστοποίησης. Για τα ενοικιαζόμενα επιπλωμένα δωμάτια –
διαμερίσματα ο αρμόδιος φορέας κατάταξης ορίζεται με την απόφαση
Υπουργού Τουρισμού της παρ. 2 του άρθρου 5.
2. Το Ξ.Ε.Ε. εντός πενήντα (50) ημερών από την υποβολή της αίτησης για
την κατάταξη του τουριστικού καταλύματος εκδίδει πιστοποιητικό κατάταξης
του καταλύματος σε κατηγορία αστέρων. Το πιστοποιητικό κατατίθεται στην
αρμόδια υπηρεσία τουρισμού το αργότερο εντός είκοσι (20) ημερών από την
έκδοσή του άλλως η λειτουργία της τουριστικής δραστηριότητας διακόπτεται
και η εγκατάσταση σφραγίζεται με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας
αρχής.
Η προβλεπόμενη στο άρθρο αυτό διαδικασία έκδοσης πιστοποιητικού
κατάταξης πραγματοποιείται είτε από την κεντρική υπηρεσία του Ξ.Ε.Ε. είτε
από τα περιφερειακά του γραφεία, που έχουν συσταθεί ή θα συσταθούν με
απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1 του
άρθρου 48 του ν. 3905/2010 (Α΄ 219).
3. Το πιστοποιητικό κατάταξης έχει διάρκεια πέντε (5) έτη. Μετά τη λήξη της
πενταετίας από την κατάταξη των κύριων ξενοδοχειακών καταλυμάτων σε
κατηγορίες, σύμφωνα με το παρόν άρθρο, οι επιχειρηματίες υποχρεούνται να
υποβάλουν στις αρμόδιες υπηρεσίες τουρισμού πιστοποιητικό ανανέωσης της
κατάταξής τους, σύμφωνα με τις ισχύουσες τεχνικές και λειτουργικές
προδιαγραφές.
4. Οι υπηρεσίες του Υπουργείου Τουρισμού δύνανται να προβαίνουν
οποτεδήποτε σε έλεγχο για να διαπιστώνουν αν η κατάταξη έγινε, σύμφωνα με
τις ισχύουσες τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές. Αν διαπιστωθεί ότι η
κατάταξη έγινε σε ανώτερη κατηγορία, η λειτουργία της τουριστικής
δραστηριότητας διακόπτεται και η εγκατάσταση σφραγίζεται με απόφαση του
προϊσταμένου της αρμόδιας αρχής έως την προσκόμιση νέου πιστοποιητικού
κατάταξης από τον αρμόδιο φορέα.
5. Με απόφαση του Υπουργού Τουρισμού καθορίζονται ο τύπος και το
περιεχόμενο του πιστοποιητικού κατάταξης που χορηγεί το Ξ.Ε.Ε., ο τρόπος
τήρησης του μητρώου της παραγράφου 1, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία
λεπτομέρεια για την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης. Με όμοια απόφαση
καθορίζεται το ανώτατο ύψος της αμοιβής που καταβάλλουν οι αιτούντες για
τη χορήγηση του πιστοποιητικού κατάταξης στο Ξ.Ε.Ε., αναλόγως του
αριθμού των δωματίων των προς ανακατάταξη κύριων ξενοδοχειακών
καταλυμάτων και κάθε άλλο σχετικό ζήτημα για την εφαρμογή της ανωτέρω
διάταξης.
6. Οι επιχειρήσεις ενοικιαζόμενων επιπλωμένων δωματίων – διαμερισμάτων
υποχρεούνται να δηλώνουν στις Υπηρεσίες Μιας Στάσης (ΥΜΣ) ή τις
Υπηρεσίες ΓΕΜΗ κατά περίπτωση, τον διακριτικό τους τίτλο. Ο διακριτικός
τίτλος των ενοικιαζόμενων επιπλωμένων δωματίων – διαμερισμάτων
εγκρίνεται από τις Υπηρεσίες Μιας Στάσης (ΥΜΣ) ή τις Υπηρεσίες ΓΕΜΗ
κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.3419/2005 (Α’ 297) και του
ν.4441/2016 (Α’ 27). Η επιχείρηση οφείλει εντός 30 ημερών από την έγκριση
του διακριτικού τίτλου να ενημερώσει την οικεία Περιφερειακή Υπηρεσία
Τουρισμού, όπου τηρείται σχετικό μητρώο διακριτικών τίτλων τουριστικών
επιχειρήσεων».

Άρθρο 15
Η παρ. 6 του άρθρου 7 του ν. 4276/2014 (Α’ 155) τροποποιείται ως εξής:
«Σε επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής
υποδομής, τουριστικά γραφεία, γραφεία ενοικιάσεως αυτοκινήτων,
επιχειρήσεις εκμίσθωσης μοτοσικλετών, τρίτροχων και τετράτροχων οχημάτων
άνω των 50 κ.εκ. χωρίς οδηγό, τουριστικές επιχειρήσεις οδικών μεταφορών
(Τ.Ε.Ο.Μ.) και ναυλομεσιτικά γραφεία που λειτουργούν χωρίς E.Σ.Λ. ή
βεβαίωση συνδρομής νομίμων προϋποθέσεων, επιβάλλεται πρόστιμο πέντε
χιλιάδων ευρώ (5.000,00 €). Σε περίπτωση υποτροπής στο ίδιο έτος το
πρόστιμο διπλασιάζεται και σε περίπτωση δεύτερης υποτροπής
τριπλασιάζεται.»

Άρθρο 16
Μετά το πρώτο εδάφιο της παρ. 10 του άρθρου 7 του ν. 4276/2014 (Α’ 155)
προστίθεται η φράση:
«Σε τουριστικό κατάλυμα που διαφημίζει ότι ανήκει σε διαφορετική μορφή ή
διαφορετική κατηγορία από την αναγραφόμενη στο ΕΣΛ ή στον μοναδικό
αριθμό γνωστοποίησης, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους πέντε χιλιάδων (5.000)
ευρώ.»

ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ
Θέματα τουριστικών λιμένων

Άρθρο 17
1. Το έβδομο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 30 του 2160/1993, όπως
προστέθηκε με την παρ. 5 του άρθρου 27 του ν. 2636/1998 και
αντικαταστάθηκε με την παρ. 6 γ του άρθρου 52 του ν. 3105/2003,
αντικαθίσταται ως εξής:
«Η χρήση και εκμετάλλευση των παραπάνω τουριστικών λιμένων καθώς και
των τουριστικών λιμένων που έχουν χωροθετηθεί ή δημιουργηθεί με
πρωτοβουλία του Δημοσίου, μπορεί να παραχωρείται με σύμβαση, σύμφωνα
με τις διατάξεις του άρθρου 31 παρ. 9 του παρόντος, στον οικείο Ο.Τ.Α. α΄ ή
β΄ βαθμού ή σε εταιρεία, στην οποία μετέχει ο Ο.Τ.Α., που υποβάλλει σχετικό
αίτημα και αναλαμβάνει την δέσμευση εκτέλεσης όλων των αναγκαίων για τη
λειτουργία του λιμένα έργων, είτε ο ίδιος είτε η εταιρεία.»
2. Στο τέλος της παρ. 6 του άρθρου 30 του 2160/1993, προστίθεται εδάφιο ως
εξής:
«Χωροθέτηση τουριστικού λιμένα εντός ζώνης υφιστάμενου εμπορικού
λιμένα, τηρουμένης της παραπάνω διαδικασίας και των λοιπών προϋποθέσεων
του παρόντος νόμου, μπορεί να γίνει με πρωτοβουλία του οικείου φορέα
διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα ή με πρωτοβουλία του αρμόδιου
Υπουργού Τουρισμού.»

Άρθρο 18
1. Στο τέλος της παρ. 3 του άρθρου 31 του ν. 2160/1993 προστίθεται εδάφιο
ως ακολούθως:
«Με κοινή απόφαση των υπουργών Τουρισμού και Περιβάλλοντος &
Ενέργειας εξειδικεύονται οι διαδικασίες και τα ειδικότερα κριτήρια για τη
γνωμοδότηση, ενημέρωση και συμμετοχή του κοινού, οι αρμόδιες
γνωμοδοτούσες υπηρεσίες και φορείς της Διοίκησης, στα στάδια της
χωροθέτησης και της περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων και
δραστηριοτήτων του Κεφαλαίου Γ του ν.2160/1993 και κάθε άλλη
λεπτομέρεια σχετικά με τις εισερχόμενες μελέτες και δικαιολογητικά σε όλα τα
στάδια των εγκρίσεων – αδειοδοτήσεων τουριστικών λιμενικών υποδομών και
εγκαταστάσεων, των ειδικών εντύπων των ανωτέρω διαδικασιών, όπως και
κάθε άλλου σχετικού με τις διαδικασίες αυτές θέματος»
2. Στο τέλος της παρ. 8 του άρθρου 31 του ν.2160/1993, όπως τροποποιήθηκε
με το άρθρο 160 του ν.4070/2012, προστίθενται εδάφια ως ακολούθως:
«Για διαφοροποιήσεις στο σχεδιασμό, στο στάδιο των οριστικών μελετών, ή
της υλοποίησης του έργου, ο φορέας διαχείρισης δύναται να υποβάλλει
Φάκελο Αναμόρφωσης Τελικού Σχεδιασμού στην αρμόδια Υπηρεσία. Η
Επιτροπή Τουριστικών Λιμένων γνωμοδοτεί είτε περί της αναγκαιότητας
έκδοσης απόφασης λειτουργικής τακτοποίησης του τουριστικού λιμένα είτε
περί τροποποίησης της απόφασης χωροθέτησης. Με κοινή απόφαση του
αρμόδιου για θέματα Τουρισμού υπουργού και του Υπουργού Περιβάλλοντος
και Ενέργειας καθορίζονται όροι και προϋποθέσεις λειτουργικής τακτοποίησης
(άρση διαφοροποιήσεων με τον εγκεκριμένο σχεδιασμό – τροποποιήσεις
μικρής κλίμακας της χωροταξικής οργάνωσης της εγκεκριμένης χερσαίας
ζώνης του λιμένα καθώς και έργα μικρών κατασκευών εκσυγχρονισμού του
λιμένα, συμβατών με τις χρήσεις του ν.2160/1993) για το σύνολο των
τουριστικών λιμένων.»
3. Η παράγραφος 11 του άρθρου 31 του ν. 2160/1993 αντικαθίσταται ως εξής:
«11. Η μέριμνα για τη συντήρηση των έργων και εγκαταστάσεων της μαρίνας,
η καθαριότητα, με επιφύλαξη των υποχρεώσεων των Ο.Τ.Α. για αποκομιδή
των απορριμμάτων, η ανανέωση του τεχνικού εξοπλισμού και κάθε άλλη
σχετική ενέργεια εμπίπτει στις υποχρεώσεις του φορέα διαχείρισης. Το ύψος
του οικονομικού ανταλλάγματος για την τοποθέτηση και χρήση πλωτών
ανυψωτικών συστημάτων φύλαξης σκαφών εντός τουριστικού λιμένα
καθορίζεται από το φορέα διαχείρισης στο πλαίσιο παρεχόμενων υπηρεσιών. Ο
έλεγχος της λειτουργίας των μαρίνων ανήκει στην αρμόδια Υπηρεσία του
Υπουργείου Τουρισμού»
4. α. Στο τέλος του άρθρου 31 του ν. 2160/1993 προστίθενται δύο ακόμα
παράγραφοι ως εξής:
«13. Οι διατάξεις της παρ. 6 του παρόντος άρθρου, με εξαίρεση τις
προϋποθέσεις των περιπτώσεων α΄ και β΄ έχουν ισχύ και στις περιπτώσεις των
μαρίνων για τις οποίες α) δεν έχει συναφθεί η σύμβαση της παρ. 9 του άρθρου
αυτού β) τυχόν συναφθείσα σύμβαση με το Υπουργείο Τουρισμού έχει λυθεί
λόγω παράβασης από τον φορέα διαχείρισης όρου αυτής.»
«14. Με απόφαση του αρμόδιου για θέματα τουρισμού υπουργού
καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις ρυθμίσεων ανάκλησης αδείας
λειτουργίας ή απαγόρευσης λειτουργίας ή προσωρινής στέρησης αδείας για
συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.»
β. Στο τέλος του άρθρου 34 του ν. 2160/1993 προστίθεται παράγραφος 10 ως
εξής:
«10. Οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 31 του παρόντος άρθρου, με εξαίρεση
τις προϋποθέσεις των περιπτώσεων α΄ και β΄ έχουν ισχύ και στις περιπτώσεις
αγκυροβολίων και καταφυγίων τουριστικών σκαφών για τις οποίες α) δεν έχει
συναφθεί η σύμβαση της παρ. 9 του άρθρου 31 είτε β) τυχόν συναφθείσα
σύμβαση με το Υπουργείο Τουρισμού έχει λυθεί λόγω παράβασης από τον
φορέα διαχείρισης όρου αυτής είτε γ) η Υπουργική Απόφαση παραχώρησης
έχει ανακληθεί λόγω παράβασης από τον φορέα διαχείρισης όρου αυτής».

Άρθρο 19
Για την αναβάθμιση, επέκταση, εκσυγχρονισμό, συμπλήρωση των
εγκαταστάσεων και θέματα λειτουργίας της ναυταθλητικής μαρίνας
Καλλιθέας, εφαρμογή έχουν οι διατάξεις των άρθρων 29 έως και 31α του ν.
2160/1993 όπως αυτές ισχύουν.

Άρθρο 20
Για τους τουριστικούς λιμένες που αξιοποιούνται από το Ελληνικό Δημόσιο,
μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας, με απόφαση του Υπουργού Τουρισμού, είναι
δυνατή κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ν. 2971/2001, μετά από σύμφωνη
γνώμη της Επιτροπής Τουριστικών Λιμένων, η νομιμοποίηση υφιστάμενων
εγκαταστάσεων και λιμενικών έργων εντός της χερσαίας (περιλαμβανομένου
του αιγιαλού και της παραλίας) και θαλάσσιας ζώνης αυτών.

ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ
Τροποποίηση Οργανισμού Υπουργείου Τουρισμού

Άρθρο 21
Στην περίπτωση ιβ της παραγράφου 1, του άρθρου 20 του πδ 127/2017 (Α’
157) προστίθεται υπο-περίπτωση εε΄ ως ακολούθως:
«εε. Το Γραφείο Υποστήριξης Αερολιμένα Ηρακλείου «ΝΙΚΟΣ
ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ».

Άρθρο 22
Στο άρθρο 22 του πδ 127/2017 (Α’ 157) προστίθεται περίπτωση ια ως
ακολούθως:
«ια. Τη χορήγηση της Αιγίδας του Υπουργείου Τουρισμού».
ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ
Θέματα τουριστικής εκπαίδευσης

Άρθρο 23
Τα αρχεία των ΕΠΑ.Σ. του Υπουργείου Τουρισμού που καταργήθηκαν με την
παρ. 4 του αρ. 46 του ν. 4186/2013, μεταφέρονται στα αντίστοιχα ανά
γεωγραφική περιοχή Ι.Ε.Κ. του Υπουργείου Τουρισμού που έχουν ιδρυθεί με
την υπ’ αριθμ. 16701/28.7.2014 Απόφαση των Υπουργών Οικονομικών,
Παιδείας & Θρησκευμάτων και Τουρισμού (ΦΕΚ 2107/Β/2014).
Συγκεκριμένα τα αρχεία της:
ΕΠΑ.Σ. Αναβύσσου μεταφέρονται στο Ι.Ε.Κ. Αναβύσσου
ΕΠΑ.Σ. Μακεδονίας μεταφέρονται στο Ι.Ε.Κ. Θεσσαλονίκης (Περαία
Θερμαϊκού)
ΕΠΑ.Σ. Πελοποννήσου μεταφέρονται στο Ι.Ε.Κ. Πελοποννήσου (Άργος)
ΕΠΑ.Σ. Ηρακλείου μεταφέρονται στο Ι.Ε.Κ. Ηρακλείου Κρήτης (Κοκκίνι
Χάνι)
ΕΠΑ.Σ. Ρόδου μεταφέρονται στο Ι.Ε.Κ. Ρόδου
ΕΠΑ.Σ. Κέρκυρας μεταφέρονται στο Ι.Ε.Κ. Κέρκυρας
ΕΠΑ.Σ. Θράκης μεταφέρονται στο Ι.Ε.Κ. Αλεξανδρούπολης.

Άρθρο 24
Η παράγραφος 1 του άρθρου 14 του ν. 3105/2003, όπως ισχύει, αντικαθίσταται
ως ακολούθως:
«Με κοινή απόφαση των Υπουργών Τουρισμού και Παιδείας, Έρευνας και
Θρησκευμάτων, καθορίζονται οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του
εκπαιδευτικού προσωπικού των Α.Σ.Τ.Ε., ιδίως δε το υποχρεωτικό ωράριο
διδασκαλίας, η υποχρέωση για εποπτεία πρακτικής άσκησης, η υποχρέωση για
παροχή διοικητικού έργου, οι ώρες εβδομαδιαίας απασχόλησης των
διευθυντών των Α.Σ.Τ.Ε. και των Προϊσταμένων των Τμημάτων τους, οι όροι
και η διαδικασία για τυχόν μερική απαλλαγή από διδακτικές υποχρεώσεις των
διευθυντών και μελών Ε.Π. που έχουν επιφορτισθεί με ειδικά διοικητικά
καθήκοντα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και κάθε άλλο σχετικό θέμα»

Άρθρο 25
Οι παράγραφοι 3 και 4 του άρθρου 13 του ν. 3105/2003, όπως ισχύει
καταργούνται.

ΜΕΡΟΣ ΟΓΔΟΟ
Λοιπές Διατάξεις

Άρθρο 26
Τροποποιείται η παράγραφος 2 του άρθρου 18 του Ν. 4179/2013 (Α΄175) ως
εξής:
«Το Παρατηρητήριο συγκροτείται με Απόφαση του Υπουργού Τουρισμού και
αποτελείται από τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Έρευνας του Υπουργείου
Τουρισμού, έναν εκπρόσωπο του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (Ε.Ο.Τ),
ένα μέλος ΔΕΠ Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων ή Α.Τ.Ε.Ι., έναν εκπρόσωπο της
Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤ.ΑΤ.), έναν εκπρόσωπο που ορίζει το
Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος και δύο εμπειρογνώμονες με πολυετή
πείρα σε θέματα τουρισμού. Με την ίδια απόφαση ορίζεται ο Πρόεδρος του
Παρατηρητηρίου και ο αναπληρωτής του».

Άρθρο 27
1. Το σημείο εε της παραγράφου 2 του άρθρου 1 του ν. 4276/2014 (Α’ 155),
αντικαθίσταται ως εξής:
«εε. Ξενοδοχεία συνιδιοκτησίας (condo hotels): Είναι ξενοδοχειακά
καταλύματα της υποπερίπτωσης αα΄ της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 2 του
παρόντος άρθρου, κατηγορίας 3 ή 4 ή 5 αστέρων εντός εγκεκριμένων σχεδίων
πόλεων και εντός ορίων οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων,
επί των οποίων, με τη μορφή δωματίων ή διαμερισμάτων επιτρέπεται η
σύσταση οριζοντίων και καθέτων ιδιοκτησιών και η σύσταση ή μεταβίβαση
ενοχικών και εμπραγμάτων δικαιωμάτων σε τρίτους. Η μακροχρόνια μίσθωση
συνομολογείται για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα ετών.
2. Το άρθρο 18 του ν. 4276/2014 (Α’ 155) αντικαθίσταται ως εξής:
α. Η δημιουργία ξενοδοχείων συνιδιοκτησίας επιτρέπεται και με μετατροπή
υφιστάμενων ξενοδοχείων και ξενώνων φιλοξενίας νέων εντός εγκεκριμένων
σχεδίων πόλεων και εντός ορίων οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2000
κατοίκων, που πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου αυτού, εφόσον:
αα) Έχουν κατασκευασθεί νομίμως ή έχουν υπαχθεί στις ρυθμίσεις των
άρθρων 5 έως 7 του ν. 3843/2010, του άρθρου 24 του ν. 4014/2011 και τις
διατάξεις του ν. 4178/2013.
ββ) Διαθέτουν σε ισχύ ή διέθεταν Ε.Σ.Λ. και έχουν παύσει τη λειτουργία τους.
β. Το ποσοστό των δυνάμενων να πωληθούν ή εκμισθωθούν μακροχρονίως
τμημάτων των ξενοδοχείων συνιδιοκτησίας δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το
40% της συνολικώς δομούμενης ή δομημένης επιφάνειας του ξενοδοχείου
συνιδιοκτησίας.
γ. Οι φορείς διαχείρισης του ξενοδοχείου συνιδιοκτησίας οφείλουν να
διατηρούν το σύνολο των κοινοχρήστων χώρων και εγκαταστάσεων του
ξενοδοχείου συνιδιοκτησίας σε λειτουργική ετοιμότητα σε όλη τη διάρκεια του
έτους.
δ. Η επενδυτική δαπάνη των προς πώληση ή μακροχρόνια μίσθωση τμημάτων
δεν μπορεί να υπάγεται στα κίνητρα της αναπτυξιακής νομοθεσίας. Σε
αντίθετη περίπτωση, το ποσό της ενίσχυσης ή επιδότησης που έχει χορηγηθεί,
επιστρέφεται.
ε. Οι διατάξεις των παραγράφων 6 και 7 του άρθρου 9 του ν. 4002/2011
εφαρμόζονται και επί των ξενοδοχείων συνιδιοκτησίας.
3. Τα ξενοδοχεία συνιδιοκτησίας διέπονται από Κανονισμό Συνιδιοκτησίας και
Λειτουργίας που καταρτίζεται, με συμβολαιογραφική πράξη, από τον
ιδιοκτήτη του ακινήτου μετά από έγκριση του ως άνω Κανονισμού από τον
Υπουργό Τουρισμού. Με τον κανονισμό αυτόν, ο οποίος μεταγράφεται μαζί με
την πράξη σύστασης οριζοντίων και καθέτων ιδιοκτησιών, καθορίζονται ιδίως:
α. τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών ή μισθωτών των
αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών και οι περιορισμοί των δικαιωμάτων τους,
καθώς και των λοιπών χρηστών που έλκουν από αυτούς δικαιώματα,
β. τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις επί των κοινόκτητων και κοινόχρηστων
χώρων, κτισμάτων, εγκαταστάσεων και υπηρεσιών και οι περιορισμοί αυτών,
γ. ο φορέας διαχείρισης και λειτουργίας και τα ζητήματα που αφορούν τη
διοίκηση του ξενοδοχείου συνιδιοκτησίας, καθώς και την εποπτεία και την
άσκηση ελέγχου επί των επιμέρους αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών,
δ. οι ελάχιστες παρεχόμενες ξενοδοχειακές και τουριστικές υπηρεσίες προς
τους ιδιοκτήτες ή μισθωτές των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών σε ετήσια
βάση και
ε. οι κοινές δαπάνες και ο τρόπος υπολογισμού και κατανομής τους στους
ιδιοκτήτες ή μισθωτές των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών, ο τρόπος και
το είδος εκμετάλλευσης των κοινόκτητων χώρων, έργων και υπηρεσιών και
κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Με απόφαση του Υπουργού Τουρισμού
εγκρίνεται πρότυπος κανονισμός λειτουργίας και καθορίζεται το ελάχιστο
περιεχόμενο αυτού. Ο εγκρινόμενος κατά τα ανωτέρω Κανονισμός
Συνιδιοκτησίας και Λειτουργίας προσαρτάται σε κάθε δικαιοπραξία με
αντικείμενο τη σύσταση, αλλοίωση, μετάθεση ή μεταβίβαση εμπράγματων ή
ενοχικών δικαιωμάτων επί των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών που
προβλέπονται στην παράγραφο 1 και δεσμεύει όλους.
4. Οι ιδιοκτήτες ή μισθωτές των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών δεν
μπορούν να εκμισθώνουν ή να υπομισθώνουν τα ακίνητα σε τρίτους παρά
μόνο σύμφωνα με τους όρους και περιορισμούς που καθορίζονται στον οικείο
κανονισμό.
5. Για τη γνωστοποίηση ξενοδοχείου συνιδιοκτησίας απαιτείται η τήρηση των
δικαιολογητικών της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του ν. 4276/2014, της
συμβολαιογραφικής πράξης σύστασης οριζοντίων και καθέτων ιδιοκτησιών
και του Κανονισμού Συνιδιοκτησίας και Λειτουργίας της παραγράφου 3 του
παρόντος άρθρου.
6. Τα εμπράγματα δικαιώματα, καθώς και τα δικαιώματα μακροχρόνιας
μίσθωσης που αποκτώνται επί ξενοδοχείων συνιδιοκτησίας, σημειώνονται στο
περιθώριο των οικείων βιβλίων μεταγραφών των αρμόδιων
Υποθηκοφυλακείων ή Κτηματολογικών Γραφείων. Σημειωτέα πράξη
αποτελούν τα σχετικά συμβόλαια μακροχρόνιας μίσθωσης ή μεταβίβασης
οριζοντίων ιδιοκτησιών.

Άρθρο 28
Στην παράγραφο 1 του άρθρου 14 του ν.4325/2015 προστίθεται περίπτωση
ζ΄ ως ακολούθως:
«ζ) οι οποίοι τέθηκαν σε διαθεσιμότητα με τις διατάξεις της υποπ.Ζ.4. της παρ.
Ζ΄ του άρθρου πρώτου του ν.4093/2012 και δεν ολοκληρώθηκε η μεταφορά
τους σε άλλη υπηρεσία λόγω μη ανάληψης καθηκόντων στη νέα τους θέση για
οποιοδήποτε λόγο».

ΜΕΡΟΣ ΕΝΑΤΟ

Άρθρο 29
Μεταβατικές διατάξεις
1. Το πρώτο εδάφιο της περίπτωσης α της παραγράφου 7 του άρθρου 166
του ν.4070/2012 όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 13 του ν. 4276/14, ΦΕΚ-
155 Α/30-7-14 , αντικαθίσταται ως ακολούθως :
«7.α. Στους υφιστάμενους και εν λειτουργία, κατά την ημερομηνία
δημοσίευσης του παρόντος, τουριστικούς λιμένες, χορηγείται άδεια ολικής ή
τμηματικής λειτουργίας εφόσον ο φορέας διαχείρισης του λιμένα υποβάλει
μέχρι τις 31.12.2019:
-α) αίτηση συνοδευόμενη από τη νόμιμη σύμβαση παραχώρησης δικαιωμάτων
εκμετάλλευσης που έχει καταρτισθεί με τον αρμόδιο εκπρόσωπο του Δημοσίου
ή την υπουργική απόφαση παραχώρησης,
-β) απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων σε ισχύ ή βεβαίωση υποβολής
μελετών για την έγκριση ή την ανανέωση περιβαλλοντικών όρων,
-γ) τα δικαιολογητικά που προβλέπονται στα στοιχεία β΄, δ΄ και ε΄ της παρ.
10.1 του άρθρου 160 του ν. 4070/2012,
-δ) ΦΕΚ χωροθέτησης ή, για τους προ του ν. 2160/1993 τουριστικούς λιμένες,
αποφάσεις με τις οποίες η δημιουργία και λειτουργία τους έχει νομίμως
εγκριθεί».
2. Κάθε επιχείρηση ενοικιαζόμενων επιπλωμένων δωματίων –
διαμερισμάτων υποχρεούται όπως, έως τις 31/12/2018, δηλώσει στις
Υπηρεσίες Μιας Στάσης (ΥΜΣ) ή τις Υπηρεσίες ΓΕΜΗ κατά περίπτωση, τον
διακριτικό της τίτλο.

Άρθρο 30
Καταργούμενες διατάξεις
Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταργούνται
α) Το άρθρο 3 του ν. 4179/2013 (Α΄175)
β) Κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη που αντίκειται στις διατάξεις του
παρόντος ή ρυθμίζει διαφορετικά τα θέματα που αποτελούν αντικείμενό του.

Άρθρο 31
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα
της κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά σε επιμέρους διατάξεις του.