Ακολουθεί πρόσφατη έρευνα της STR  (διεθνούς εταιρείας Καταγραφής και Ανάλυσης Ξενοδοχειακών Δεδομένων) αναφορικά με συνέπειες της οικονομικής κρίσης στον ελληνικό τουρισμό και τις ξενοδοχειακές μονάδες/επενδύσεις.

Τα πέτρινα χρόνια της κρίσης ξεκινούν το 2009 με την οικονομική κρίση που οδήγησε σε πολλαπλά δάνεια και πακέτα σωτηρίας από τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες. Τα αυστηρά μέτρα λιτότητας οδήγησαν σε αναταραχές και πολιτικές δυσχέρειες. Ποιες ήταν όμως οι συνέπιες για τον ελληνικό τουρισμό και τα ξενοδοχεία;
Αναλύουμε την ξενοδοχειακή απόδοση, τα ανοίγματα/κλεισίματα ξενοδοχείων και το κατά πόσο η περίφημη Ελληνική τουριστική βιομηχανία κατάφερε να διατηρήσει τις τουριστικές αφίξεις κατά την περίοδο της κρίσης.

2009 – Η πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδος υποβαθμίζεται
Οι τρείς μεγάλες εταιρίες αξιολόγησης υποβαθμίζουν την Ελλάδα το Δεκέμβριο του 2009 εν μέσω
φόβων πως το ολοένα αυξανόμενο κρατικό χρέος θα μπορούσε να οδηγήσει σε πτώχευση. Ο τότε
πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου εξαγγέλλει μέτρα και μειώσεις δαπανών με στόχο την
ανακοπή της πτωτικής πορείας και αποτροπή της ολοκληρωτικής πτώχευσης. Ως απάντηση στα
μέτρα, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις απαντούν με αντιδράσεις, συλλαλητήρια και Πανελλαδικές
απεργίες. Σημάδι της κοινωνικής αναταραχής που επιφύλασσε το μέλλον.
Εν μέσω οικονομικής αβεβαιότητας το 2009, τα ξενοδοχεία στην Ελλάδα εμφανίζουν μειωμένη
απόδοση. Τα έσοδα ανά διαθέσιμο δωμάτιο (RevPAR) μειώνονται κατά 14.6% ως αποτέλεσμα
πιέσεων τόσο στην πληρότητα (Occupancy) όσο και στη μέση τιμή δωματίου (ADR).
Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός πως η Ελλάδα υπέστη άμεση μείωση τουριστικών αφίξεων με το
ξέσπασμα της κρίσης σε ποσοστό 6.4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος (Πηγή: Oxford
Economics). Ωστόσο, αυτή θα ήταν μόλις η μία από τις δύο ετήσιες μειώσεις της περιόδου 2009-
2018.Εντωμεταξύ, η καθαρή μεταβολή σε δυναμικότητα δωματίων φτάνει τα 668 με 12,930
δωμάτια να οδηγούνται σε κλείσιμο – ο μεγαλύτερος αριθμός από κάθε άλλη χρονιά σε αυτή την
ανάλυση.

2010 – Πακέτα διάσωσης και νέα μέτρα
Καθώς οι χώρες της Ευρωζώνης εγκρίνουν έκτακτα δάνεια €120 δις για να αποτρέψουν την μη
εξυπηρέτηση του Ελληνικού χρέους, εφαρμόζονται νέα μετρά λιτότητας. Κυβερνητικά στελέχη
ισχυρίζονται πως περικοπές ύψους €30 δις είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί το πακέτο
διάσωσης. Η αύξηση του ΦΠΑ και οι μειώσεις μισθών, γίνονται δεκτές εν μέσω διαδηλώσεων έξω
από το κτήριο της Βουλής.
Καθώς η Ελλάδα εξασφαλίζει έστω και προσωρινά υποτυπώδη οικονομική σταθερότητα, το
κλείσιμο ξενοδοχείων μειώνεται σε 4,313 δωμάτια το 2010.

2011 – Μια απ’ τα ίδια
Νέοι φόβοι για αναπόφευκτη χρεοκοπία οδηγούν σε δεύτερο πακέτο διάσωσης ύψους €109 δις.
Ωστόσο, η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα για κούρεμα του Ελληνικού χρέους κατά 50% με
αντάλλαγμα ακόμη αυστηρότερα μέτρα λιτότητας. Τα πλάνα του Παπανδρέου για δημοψήφισμα
καταρρέουν οδηγώντας στην παραίτησή του.
Το αμετάβλητο οικονομικό τοπίο έχει ως αποτέλεσμα μηδαμινές μεταβολές στη συνολική
δυναμικότητα των ξενοδοχείων με ανοίγματα και κλεισίματα δωματίων να κυμαίνονται κάτω από
1,000.

2012-2013 – Διαδηλώσεις και βουλή σε κρίση
Καθώς τα νέα μέτρα αρχίζουν να εφαρμόζονται, οι διαδηλώσεις γίνονται συχνότερες στις αρχές του
2012 – ειδικά στην Αθήνα. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης εμφανίζονται ενισχυμένα στις πρόωρες
βουλευτικές εκλογές του Μαΐου αλλά δεν καταφέρνουν να σχηματίσουν κυβέρνηση οδηγώντας σε
νέο κύκλο εκλογών τον επόμενο μήνα.
Η Νέα Δημοκρατία και το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑΣΟΚ) σχηματίζουν τελικά κυβέρνηση
συνεργασίας με στόχο την επίτευξη μέτρων λιτότητας €13.5 δις για να εξασφαλιστεί η επόμενη
δανειακή δόση από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Οι νέοι φόροι και οι μειώσεις στις
συντάξεις, γίνονται για άλλη μια φορά δεκτές με αγανάκτηση από τους πολίτες.
Το χαοτικό πολιτικό τοπίο έχει αντίκτυπο και στον τουριστικό τομέα. Παρ ’όλα αυτά, περίπου
20,000 νέα δωμάτια προστίθενται το 2012. Η αύξηση απαντάται με μείωση των τουριστικών
αφίξεων κατά 5.5% (Πηγή: Oxford Economics)
Αναφορικά με την απόδοση, η μείωση του ADR κατά 8.0% οδηγεί το RevPAR χαμηλότερα κατά
10.8% και ακολούθως το κλείσιμο δωματίων υπερβαίνει το άνοιγμα το 2013. Ο τομέας του
τουρισμού αντιστέκεται σθεναρά παρ’ όλες τις αντιξοότητες από τη μείωση των αφίξεων το 2012
και επανέρχεται δυναμικά με διψήφιες ανόδους αφίξεων το 2013 και 2014.

2014-18 – Σημάδια βελτίωσης
Η ανεργία καλπάζει σε επίπεδα ρεκόρ 28% το 2014 αλλά στα θετικά περιλαμβάνεται η πρώτη
επιτυχής έκδοση ομολόγων στα τελευταία τέσσερα χρόνια, αξίας €3 δις. Περαιτέρω πολιτικές
αλλαγές λαμβάνουν χώρα με το ΣΥΡΙΖΑ να κερδίζει τις Ευρωεκλογές του Μαΐου προτού ο Αλέξης
Τσίπρας εκλεγεί πρωθυπουργός αρχές του 2015. Νέα μνημόνια και μειώσεις δαπανών ακολουθούν το περίφημο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου και επανεκλογή του Τσίπρα σε νέο γύρο εκλογών καθώς όμως και εξασφάλιση της αναγκαίας δόσης των €10.3 δις το 2016.

Αφορμή για πανηγυρισμούς από τους ξενοδόχους το 2017 αποτελεί η άνοδος του ADR (average daily room rate= Μέση τιμή δωματίου) σε επίπεδα 113.58 € υπερβαίνοντας τα επίπεδα του 2008 για πρώτη φορά από την αρχή της κρίσης.
Το 2018 αποτελεί σημείο καμπής για το Ελληνικό χρέος καθώς η διεθνής εταιρία αξιολόγησης Fitch
αναβαθμίζει την Ελλάδα ως αποτέλεσμα της οικονομικής ανάπτυξης και της αυξημένης πολιτικής
σταθερότητας. Η τετραετία αποτελεί την αρχή του κύκλου αύξησης των νέων δωματίων και της μείωσης των
κλεισιμάτων. Παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γερμανία (σε
μικρότερο βαθμό).
Η βελτιωμένη εικόνα χρηματοοικονομικής σταθερότητας συνέβαλε σε αυξήσεις του RevPAR (Revenue per available room = Έσοδα ανά δωμάτιο) από το 2013, μια τάση που συνεχίζει το 2019.
Μεταξύ Ιανουαρίου και Οκτωβρίου, το RevPAR αυξήθηκε 7.0% με το ADR να αγγίζει αύξηση 10.0%. Η πληρότητα ωστόσο βαίνει μειούμενη κατά 2.4% κατά την ίδια περίοδο.