Η πορεία του ελληνικού τουρισμού κατά το 2014

Μετά το 2013 που υπήρξε για την Ελλάδα μια εξαιρετικά καλή τουριστική χρονιά, οι θετικές επιδόσεις του ελληνικού τουρισμού συνεχίστηκαν και το 2014. Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος, οι αφίξεις αλλοδαπών τουριστών αυξήθηκαν κατά 20,7%, οι διανυκτερεύσεις κατά 14,7% και οι τουριστικές εισπράξεις κατά 10,2% (περιλαμβάνονται και στοιχεία από τις κρουαζιέρες, πέρα από αυτά που περιλαμβάνονται στην Έρευνα Συνόρων).

Παρά την αύξηση, όμως, του αριθμού των αφίξεων το 2014, παρατηρείται μια επιβράδυνση στο ρυθμό αύξησης των τουριστικών εισπράξεων και μια στασιμότητα στο ρυθμό αύξησης των διανυκτερεύσεων.

Untitled-1

Με βάση τα στοιχεία που δημοσιοποιούν τα αεροδρόμια και η ΥΠΑ, οι αεροπορικές αφίξεις αλλοδαπών τουριστών το 2014 κατέγραψαν αύξηση περίπου 15,2% σε σχέση με το 2013. Στις περισσότερες από τις ευρύτερες περιφέρειες της χώρας σημειώθηκε διψήφιο ποσοστό αύξησης των αφίξεων. Μόνο στις δύο κυριότερες νησιωτικές περιφέρειες της χώρας καταγράφηκε επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των αφίξεων. Έτσι, στην Κρήτη οι αεροπορικές αφίξεις αυξήθηκαν κατά 6,3% το 2014 έναντι 17,4% το 2013, ενώ στα Δωδεκάνησα αυξήθηκαν κατά 8,4% το 2014 έναντι 12,5% το 2013.

Εντυπωσιακή παραμένει για μία ακόμη χρονιά η αύξηση των αφίξεων που παρατηρήθηκε στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας, όπου καταγράφηκε και πάλι το μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης των αεροπορικών αφίξεων (87,5%), ποσοστό αύξησης μεγαλύτερο και από αυτό του 2013 (61,2%).

Από τους παραδοσιακούς τουριστικούς προορισμούς της χώρας, η Μύκονος (39,2%) και η Σαντορίνη (27%) εξακολουθούν να διατηρούν τα πρωτεία και το 2014 στις αεροπορικές αφίξεις αλλοδαπών τουριστών, ενώ η Κως (9,2%), η Ρόδος (7,9%) και το Ηράκλειο (5%) είδαν αισθητή επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των αφίξεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν αυξήθηκε ο αριθμός των αεροπορικών αφίξεων σε απόλυτους αριθμούς σε σχέση με το 2013.

Μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη σημειώθηκε στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, όπου οι αεροπορικές αφίξεις αλλοδαπών τουριστών αυξήθηκαν το 2014 κατά 21,5% (έναντι 1,6% το 2013 και -6,2% το 2012). Η αύξηση αυτή οφείλεται στις αφίξεις στο αεροδρόμιο της Μυτιλήνης (40,5%) και της Σάμου (18,2%).

Τέλος, η ήπια τάση ανάκαμψης των αφίξεων αλλοδαπών τουριστών που παρατηρήθηκε στο αεροδρόμιο της Αθήνας το 2013 (2,5%) εξελίχτηκε σε θεαματική ανάκαμψη το 2014, καθώς καταγράφηκε αύξηση 29,5%, με πολλαπλασιαστικές θετικές επιδράσεις στον τουρισμό της Αθήνας.

Untitled-2

Λόγοι επίσκεψης στην Ελλάδα

Με βάση τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2014 αναφορικά με την κατανομή της ταξιδιωτικής δαπάνης μη κατοίκων στην Ελλάδα ανά λόγο ταξιδιού, προκύπτει ότι το μεγαλύτερο μερίδιο της δαπάνης (84,3%) αφορά σε λόγους αναψυχής.

Οι εισπράξεις από τα επαγγελματικά ταξίδια αυξήθηκαν κατά 22,4% το 2014, γεγονός που είχε θετική επίδραση στη συμμετοχή τους στο σύνολο των εισπράξεων (2014: 5,8%, 2013: 5,2%). Παρόλα αυτά όμως, από το 2007 μέχρι το 2014 η δαπάνη για επαγγελματικά ταξίδια έχει μειωθεί κατά 21% περίπου και το μερίδιό της έχει συρρικνωθεί κατά 33% περίπου. Σημαντικά έχουν περιοριστεί και οι δαπάνες για τα ταξίδια για σπουδές, καταγράφοντας το 2014 μείωση 36% σε σχέση με το 2010 και μείωση κατά 5% σε σχέση με το 2013.

Untitled-3

 

Πίνακας 

Αφίξεις μη-κατοίκων στην Ελλάδα κατά Χώρα Προέλευσης

ΧΩΡΕΣ 2012 2013 2014 Δ% 2013/12 Δ% 2014/13 Μερίδιο 2013 Μερίδιο 2014
I. ΕΥΡΩΠΗ 13.867.164 15.788.397 19.477.049 13,9% 23,4% 88,1% 88,4%
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 9.792.910 10.525.226 13.249.459 7,5% 25,9% 58,7% 60,1%
Αυστρία 236.416 236.476 285.132 0,0% 20,6% 1,3% 1,3%
Γαλλία 977.376 1.152.217 1.463.157 17,9% 27,0% 6,4% 6,6%
Γερμανία 2.108.787 2.267.546 2.459.228 7,5% 8,5% 12,7% 11,2%
Ην. Βασίλειο 1.920.794 1.846.333 2.089.529 -3,9% 13,2% 10,3% 9,5%
Ισπανία 155.722 91.988 136.232 -40,9% 48,1% 0,5% 0,6%
Ιταλία 848.073 964.314 1.117.712 13,7% 15,9% 5,4% 5,1%
Ολλανδία 478.483 580.867 657.339 21,4% 13,2% 3,2% 3,0%
Πολωνία 254.682 385.474 588.712 51,4% 52,7% 2,2% 2,7%
Πορτογαλία 20.483 13.304 14.206 -35,0% 6,8% 0,1% 0,1%
Ρουμανία 230.396 278.873 543.360 21,0% 94,8% 1,6% 2,5%
Σουηδία 319.756 368.834 337.771 15,3% -8,4% 2,1% 1,5%
Τσεχία 289.034 286.974 347.624 -0,7% 21,1% 1,6% 1,6%
Φινλανδία 154.134 139.341 166.251 -9,6% 19,3% 0,8% 0,8%
Ελβετία 299.619 346.518 377.077 15,7% 8,8% 1,9% 1,7%
Νορβηγία 294.114 264.816 246.136 -10,0% -7,1% 1,5% 1,1%
Ρωσία 874.787 1.352.901 1.250.174 54,7% -7,6% 7,5% 5,7%
IΙ. ΑΣΙΑ 937.050 1.213.148 1.411.665 29,5% 16,4% 6,8% 6,4%
Ιαπωνία 8.841 13.141 18.698 48,6% 42,3% 0,1% 0,1%
Κίνα 12.203 28.328 47.482 132,1% 67,6% 0,2% 0,2%
Ισραήλ 207.711 212.466 197.009 2,3% -7,3% 1,2% 0,9%
Τουρκία 602.306 831.113 976.758 38,0% 17,5% 4,6% 4,4%
IΙΙ.  ΑΦΡΙΚΗ 37.411 30.905 49.043 -17,4% 58,7% 0,2% 0,2%
Αίγυπτος – Σουδάν 4.724 4.038 9.063 -14,5% 124,4% 0,0% 0,0%
Νοτιοαφρ. Ένωση 19.686 17.644 24.980 -10,4% 41,6% 0,1% 0,1%
IV. ΑΜΕΡΙΚΗ 558.728 754.488 890.318 35,0% 18,0% 4,2% 4,0%
Βραζιλία 31.125 27.355 52.217 -12,1% 90,9% 0,2% 0,2%
Η.Π.Α. 373.831 466.520 591.853 24,8% 26,9% 2,6% 2,7%
Καναδάς 102.694 186.701 145.720 81,8% -22,0% 1,0% 0,7%
V. ΩΚΕΑΝΙΑ 133.368 142.642 205.387 7,0% 44,0% 0,8% 0,9%
Αυστραλία 117.852 129.112 183.080 9,6% 41,8% 0,7% 0,8%
VI. ΣΥΝΟΛΟ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ(*) 15.517.622 17.919.580 22.033.463 15,5% 23,0% 100,0% 100,0%
(*) Χωρίς κρουαζιέρες.

Πηγή: ΕΛ. ΣΤΑΤ, Έρευνα Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος. Επεξεργασία ΙΤΕΠ.

Untitled-4

Ελληνικός Τουρισμός 2015

Οι ενδείξεις από την πορεία του ελληνικού τουρισμού μέχρι το πρώτο 5μηνο του έτους ήταν αρκετά ενθαρρυντικές και προμήνυαν μια ακόμα καλή τουριστική χρονιά. Οι ρυθμοί αύξησης τόσο των αφίξεων όσο και των τουριστικών εισπράξεων υπερέβαιναν κατά πολύ τους αντίστοιχους ρυθμούς του 5μηνου του 2014. Οι πρόσφατες, όμως, οικονομικές εξελίξεις με την επιβολή των κεφαλαιακών ελέγχων (capital controls) επέφεραν μεγάλη αναστάτωση στην τουριστική αγορά, όπου παρατηρήθηκε κύμα ακυρώσεων μέσα στο μήνα αιχμής (τον Ιούλιο) του ελληνικού τουρισμού. Η κατάσταση αντιστράφηκε, όταν ξεκαθάρισε το θέμα ότι οι ξένοι τουρίστες με πιστωτικές/χρεωστικές κάρτες της αλλοδαπής δεν θα υπόκειντο στους κεφαλαιακούς περιορισμούς και έτσι οι αφίξεις από το εξωτερικό ανέκαμψαν με τον Αύγουστο, αλλά και το Σεπτέμβριο, να εξελίσσονται σε πολύ καλούς τουριστικά μήνες.

Από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος απεικονίζεται ανάγλυφα η επιβράδυνση της πορείας του τουρισμού μεταξύ του 5μηνου και του 6μηνου του 2015. Έτσι, ενώ οι συνολικές αφίξεις αλλοδαπών τουριστών το α’ 5μηνο του 2015 αυξήθηκαν κατά 27,1% (5μηνο 2014: 17,0%), το α’ 6μηνο του αυξήθηκαν κατά 20,8% (6μηνο 2014: 15,6%). Το 5μηνο του 2015 οι αφίξεις τουριστών από την ΕΕ-28 αυξήθηκαν κατά 41,2% (5μηνο 2014: 18,7%) έναντι 32,4% του 6μηνου του 2015 (6μηνο 2014: 17,6%). Παρά την επιβράδυνση, όμως, που παρατηρήθηκε το α’ 6μηνο του 2015 σε σχέση με το 5μηνο του 2015, ο ρυθμός αύξησης των αφίξεων είναι σημαντικά υψηλότερος από αυτόν της αντίστοιχης περιόδου του 2014.

Ειδικότερα, οι αφίξεις από τις παραδοσιακές χώρες προέλευσης αλλοδαπού τουρισμού στην Ελλάδα αυξήθηκαν με υψηλούς ρυθμούς. Αξιοσημείωτη είναι η ανάκαμψη των αφίξεων από τη Γερμανία (5μηνο 2015: 24,7%, 6μηνο 2015: 23,5%), όταν το 5μηνο του 2014 είχε παρατηρηθεί μείωση κατά 5,8% και το 6μηνο του 2014 οριακή αύξηση 1,9%. Επιβράδυνση παρατηρήθηκε στο ρυθμό αύξησης των αφίξεων από το Ην. Βασίλειο (5μηνο 2015: 46%, 6μηνο 2015 18%). Αντίθετα, μεγάλη δυναμική παρουσιάζουν οι αφίξεις από τις ΗΠΑ, οι οποίες αυξάνονται ρυθμό μεγαλύτερο του 30% (5μηνο 2015: 37,1%, 5μηνο 2014: 33,4% και 6μηνο 2015: 41,6%, 6μηνο 2014: 22%). Κάμψη παρατηρήθηκε στο ρυθμό αύξησης των αφίξεων από τη Γαλλία σε σχέση με το 2014 (5μηνο 2015: 5,6%, 5μηνο 2014: 13,9% και 6μηνο 2015: 12,5 έναντι 15,1 το 6μηνο του 2014). Η μόνη αρνητική εξέλιξη που παρατηρείται είναι η συνεχιζόμενη μείωση των αφίξεων από τη Ρωσία με ρυθμούς μεγαλύτερους του 60% τόσο κατά το 5μηνο όσο και κατά το 6μηνο του 2015 σε σχέση με τις αντίστοιχες περιόδους του 2014, γεγονός που θα επηρεάσει σημαντικά τον τουρισμό στη Βόρεια Ελλάδα, αλλά και στους νησιωτικούς προορισμούς του Αιγαίου.

Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις τόσο κατά το πρώτο 5μηνο όσο και κατά το α’ εξάμηνο του 2015 αυξάνονται με ρυθμό που υπολείπεται αυτού των αφίξεων και είναι της τάξης του 15,02% και 8,2%, αντίστοιχα (5μηνο 2014: 8,7% και 6μηνο 2014: 9,6%). Η επιβράδυνση στις αφίξεις των Βρετανών τουριστών είχε αντίκτυπο και στην ταξιδιωτική τους δαπάνη, καθώς από 68,1% που ήταν η αύξηση το 5μηνο του 2015 περιορίστηκε στο 30,3% το 6μηνο του 2015, παραμένοντας, όμως, η μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των παραδοσιακών εθνικοτήτων που επισκέπτονται τη χώρα μας. Ενώ η δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση της ταξιδιωτικής δαπάνης το 5μηνο του 2015 ήταν των Γερμανών (20%), το 6μηνο του 2015 υπερκεράστηκε από την αύξηση της ταξιδιωτικής δαπάνης των Γάλλων (21,2%).

Η τουριστική δαπάνη των Ρώσων τουριστών ακολουθεί την πορεία των αφίξεων και καταγράφει κάθετη πτώση της τάξης του 58% το 5μηνο του 2015 και 63,2% το 6μηνο του 2015.

Πτωτική πορεία ακολουθεί και η δαπάνη ανά ταξίδι που σημειώθηκε το 6μηνο του 2015 (6μηνο 2015: -10%, 6μηνο 2014: -4,6%).

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, δεν παρατηρήθηκαν αξιόλογες διαφορές στις αεροπορικές αφίξεις από το εξωτερικό μεταξύ α΄ 6μήνου και α’ 7μήνου του 2015. Οι αφίξεις το 6μηνο του 2015 στα περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας (χωρίς το αεροδρόμιο της Αθήνας) αυξήθηκαν κατά 0,9%, ενώ το ίδιο διάστημα του 2014 είχαν αυξηθεί κατά 12%, γεγονός που αποτυπώνει τις επιπτώσεις που έχει στον εισερχόμενο τουρισμό η γενικότερη οικονομικο-πολιτική κρίση που επικρατεί τους τελευταίους μήνες στη χώρα μας. Παρόλα αυτά, οι αφίξεις στο αεροδρόμιο της Αθήνας κατέγραψαν αύξηση 26,6%, ποσοστό, όμως, χαμηλότερο από το αντίστοιχο για το 7μηνο του 2014 (31,2%). Συνολικά, στα κυριότερα αεροδρόμια της χώρας που υποδέχονται τουρίστες από το εξωτερικό το 7μηνο του 2015 παρατηρήθηκε αύξηση 6,9%, έναντι αύξησης 16% την ίδια περίοδο του 2014.


Το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ) είναι μη κερδοσκοπικό σωματείο, που ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 1996 με πρωτοβουλία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος και άλλων φορέων που δραστηριοποιούνται στο χώρο του τουρισμού, και έχει ως κύριο σκοπό τη μελέτη του τουριστικού τομέα στην Ελλάδα και σε άλλες ανταγωνίστριες χώρες.